Polonezköy’de Ziyaret Edilebilecek Yerler…

Sofia Rizi’nin Anı Evi ;

Burada polonezköydeki 170 yıllık yaşamı, gelen ünlü misafirlerin resimleri ve eski dokümanları bulmak mümkün . Hafta sonları Saat 10:00 ile 17:00 arası açıktır.

5km lik Yürüyüş Orman parkuru , Bisiklet Parkuru stres atılacak aktivitelerden sadece birkaçı.

Tarihi Köy Kilisesi hafta sonu gezilebilecek yerlerden biri…

POLONEZKÖY VE ANI EVİNİN KISA TARİHÇESİ

ataturk-polonezkoyde1795 yılında Polonya Devleti Rusya, Prusya ve Avusturya tarafından bölündü ve özgürlüğüne ancak 123 sene sonra 1918 senesinde kavuşmuştur. Bu zaman zarfında Paris’te Prens Adam CZARTORYSKİ tarafından sürgünde Polonya hükümeti kurulur. Bu hükümet Polonya’nın kurtuluşunu Osmanlılarla beraber Ruslara karşı savaşarak kurtulacağına inanır ve İstanbul’ a CZAJKOWSKİ ve ZAMOJKİ adında iki general göndererek İstanbul’ da şark ajanlığını açar. CZAJKOWSKİ daha sonra koşulların gereği olarak İslam dinine geçip MEHMET SADIK PAŞA isim ve rütbesini alır.

Polonya’ daki 1831 ve daha sonraki ayaklanmalarda birçok mülteci, bölünmeyi hiçbir zaman kabul etmeyen Osmanlı Devletine sığınır. Bunlar arasında Nazım Hikmet’in büyük babası sonradan Müslümanlığı kabul edecek general Borzecki diğer adı ile Mustafa Celalettin Paşa da vardır.

General CZAJKOWSKİ veya Mehmet Sadık Paşa Osmanlı topraklarında dağılan Polonyalı asker ve sivil mültecileri toplayarak takriben 8000 kişilik iki askeri alay kurar ve SULTAN’ ın KAZAKLARI adıyla Osmanlı saflarında 1853 – 1856 Kırım Harbine iştirak eder.

Osmanlı topraklarına dağılmış olan sığınmacı ve ailelerinin barınabilmeleri için Mehmet Sadık Paşa Prens Adam Czartoryski’ nin onayını alarak, o zamanlarda çingene konağı adı ile anılan 5000 dönüm büyüklüğündeki çalılık araziyi yani bugünkü Polonezköy topraklarını Karaköy Saint Benoit Lisesi Lazarist papazlarından sonsuza dek kiralar. Bu topraklar daha sonra 1881 yılında Prens tarafından bedeli karşılığında Lazarist papazlarından satın alınmıştır.

polonezkoy-ani-evi18 Mart 1842 tarihinde dini bir tören düzenlenerek köy resmen kurulur. Köyün adı Prens’ in adından esinlenerek Adampol yani Adam’ ın tarlası adını alır, Köyü ilkten 4 kişi yerleşse de köy çok çabuk çoğalır. 1900 senesinden sonra Köyün adı Adampol ismi yanında Polonezköy olur.

Kırım Savaşı tam kazanılmadığından Osmanlılar Polonya Devletinin özgürlüğü için şartlar süremez ve sığınmacıların çoğu Polonya’ ya dönemez. SULTAN ABDÜLMECİT Kırım Savaşı sonrası bir ferman yayınlayarak savaşa iştirak eden subay ve askerleri ödüllendirir ve köyde yaşayacaklar için vergi muafiyeti getirir.

Köyün ilk yerleşim alanı çingene konağı olarak adlandırılan Fransız Lazarist papazların mülkiyetindeki yetimhane ve inek çiftliğinin bir bölümüydü. Vahşi ancak şairlere ilham kaynağı olabilecek güzellikteki bu topraklar Polonya’ dan gelen bu insanların çıplak ellerini ve tırnaklarını kanatırcasına emek harcamasıyla verimli topraklara ve çiçekli bahçelere dönüşmüştür.

Ziyaret ettiğiniz bu Anı Evi tıp talebesi iken 1863 ayaklanmasına katılan ve Ruslar tarafından on bir sene Sibirya’ ya gönderilen oradan kaçıp İstanbul’ a gelen Wincent Rizi tarafından 1882 de inşa edilmiştir. Rizi ailesi köyün köklü ve geniş bir ailesi idi.

polonezkoy-kultureviKızı Zosia hiç evlenmemiş ancak babasına ve annesine bu evde sonuna kadar bakmıştır. Kendisi hayatı boyunca köyün sosyal hayatına destek vermiş, köye gelen ziyaretçilere evini açmış ikramda bulunmuş Polonya lisanını, örf ve adetlerini yaşatmış, kitap gereksinimlerini gidermiştir. Bu nedenlerle kendisi köyün teyzesi yani Zosia Teyze olarak anılmaktadır. 1971 yılında Polonya Devleti’ nin gümüş nişanı ile ödüllendirilmiştir. Anı Evinde görülmesi gererken ev mühim resim ve dokümanlar şunlardır.

 

  • Kırım Savaşında kullanılan Osmanlı – Polonya amblemli askeri sancak
  • Sultan ve İngiliz Kraliçesi tarafından verilen askeri tezkereler
  • 1916 senesinden itibaren muntazam ve sürekli eve gelen ziyaretçilere ait hatıra defterleri
  • Köyü ve Evi ziyaret eden Reisicumhur ve önemli kişilerin fotoğrafları
  • Polonya’ lı Papa’ nın Köy kuruluşunun 150. yılının telgrafı.

 

polonezkoy-heykellerKöyde halen 700 kişi yaşamakta olup bunun takriben 100 kişisi Polonya kökenli 250 kişi hafta sonu evi olan ve işyerleri işleten köye yeni gelenler ve geri kalan 400 kişisi geçici işçi.

Her sene Kiraz festivali, piyano resitalleri, ağaç oymacılığı düzenlenmektedir.

Köye 1937’ de gelen ve köy kızları ile dans eden en seçkin konuğumuz önderimiz ATATÜRK’ tür. Annesi Polonezköy’ lü olan LEYLA GENCER köyün övünç kaynağıdır.

Kırım Harbi sırasında gelen ve Kasımpaşa’da vefat eden Polonya’ nın en büyük şahsiyetlerinden büyük şair Adam Mickiewicz’ in evi Türk – Polonya Kültür Bakanlıkları tarafından müze olarak düzenlenmiştir. Kendisi Krakov’ da Krallar Mezarlığına defnedilmiştir.

polonezkoy-kiraz-festivaliAsimilasyona uğramamış ancak örf, adet, dil ve dinini muhafaza ederek çok iyi entegre olmuş Polonezköy halkı Osmanlı – Türk – Polonya dostluk ve toleransının bir simgesidir.

 

 

 

 

 

Web Tasarım : Web Ajans Net